Ei Hnam le Ei Ṭawng

Isaac Hmar, Editor

Pathienin nasatakin mal a mi sâwm a, kha hmâ lâi laka chu ei changkâng ta êm êm. India ram, khawpui liena hai ei inzarphar a. Ram dang foreign-a hai chen sawrkâr sin le company dang danghai sin nei ei tam êm êm. Ṭhenkhat chu nuhmei nâu le te leh, ṭhenkhat chu um hmun khuor pâwl le ei inkhat nuk el chu a ni tah.

Hieng ei hmasâwnna hi ei hnam le ei ṭawng hin a tlâk hnuoi pha êm êm. Ei ṭawnga Pathien thû hril khawm harsatna lien tak ei nei ta pei ni lo am a nih? Khawpuia inchûklâi tam tak hai ngaidân dâm hi a mak thei ta hlê el! “Hmar ṭawng thiem hi ie’m a hlutna? Sin hmu theina khawm ni lo” ti khawm an hung um hiel ta a. Ei ṭawng ngâinêpna a’n sang hrât hle el! Ṭhenkhat Mizoram-ah an inpêm lei elin, ei ṭawng theinghil tum a, inlâkliennaa ngâi a, thiem le thiem lova Lushai/Mizo ṭawng hmang ṭâl tum pâwl le, ei kawzaw naw tâwl khawp el chu a nih.

Ei nina ei inzâpui khawm a hawi ta naw maw? Khawvêla hin hnam le ṭawng Pathienin a pêk ṭha le mâwi êm êm tam tak an um a, anni’n an zir naw êm leia khawvêla um ta lova bohmang el tam tak an um tah. Hieng ang deuva hnam depde ku hi ei ang ta deu deu chu tie! Hnam dang mi, ei rama umhai le hung inzin haiin ei ṭawng an lam indik thei nâw le ei nuisan ṭêi ṭûi nâwk nghâl. A ṭhenin zamaw rawngkâi le ṭawng ṭha lo ei inchûktir marî leh; ei va hei dawrâwm hrât êm êm ta ngei de aw! Ei hnam ei ṭawng ei inzâpui chun hnam le ṭawng mi siempêktu Pathien inzâpui ei nih tî ei hriet di’m chu maw? Ei ṭawng le hnam ku hi vâi le hnam danghai hin mi châwisângpêk naw tawp an tih.

Mi’n an ram an hnam tâ ding tak tak hin an bei a, an tuor a, an hringna an inhlân uoi uoi lâi, mâni ṭawng inzâpui tlat el ta chu pieng naw law law hai sien tî nuom a um rak el a nih. Hieng khawp hin ei hnam a se ta a. Ei ṭawng ngei khawm a ni têlin a boral mêk ta a hawi a, lungril chu a na khawp el!

Hnam dang tam tak hai chu delna hmun bîk neiin, district le state dâm an nei a. Ei hnam ruok chu ram innghatna ding bulbâl tak khawm ei nei naw chu a ni a. Pathien hin ei nina hi a hriet chieng êm a, hienga hi a mi sie el ani ta naw maw? Mi hnam kâra hin ei inzêp lâwr a, ei umna sengah thuneina (power) nei phâk tak tak lo mê; hnam lungsietum le riengvâi deu chu ei nih.

Vânkhup hnuoia Hmar hnam po poin Hmar ṭawng hmang MLA pakhat chau ei nei thei a ni a. Ei nina indiktak hi ei hriet chieng nuom a um tak zet. Hieng lâwm lâwma inhnuoi le mî hmusit le sir de el ding hin chu Pathien khawma a mi phal sawng el chu ka ring bîk nawh. Thil liem ta chu theinghilin, ei hma hi thlîr thiem ta inla nuom um ka ti khawp el. Inthuruol nâw khawp khawm ei nih nawh. Ei ṭawng le hnam hi châwisâng tum tak tak tâng ei tîu. Ei theina inang vawng naw nih a, ei thiemna khawm inchen vawng bawk nâw nih. Vawisûn chena Lalpa’n hring le dama a mi la hlana san hi, hnam a mi siempêk a, ṭawng mawi êm êm a mi siempêk bawk a, chu ṭawng le hnâm chu châwisângtu dingin a mi beisei a ni ring a um. Ei ṭawng ngêiin Pathien thu hril ei ta, ei umna hmun sengah a Hming inthieng chu ei ṭawng ngêiin châwimawi ei tîu. Ṭawng mi petu Pathien inzâpui loin, ei ṭawng dawmsângin châwisâng ei tîu. Ei inzâpui chun ei pa Pathien hin mi’n zâpui ve hlau râwi a tih. Ei ṭawng ei hnam vul zuol pei raw se.

Ṭobul, Volume III – Issue No. 02, Thlado – Changer 2026. An e-Journal of Hmar Literature Society Delhi.